Definicja: Arbitraż energetyczny polega na ładowaniu baterii w godzinach, gdy cena energii jest niska (zwykle noc i południe PV), a rozładowaniu jej gdy cena jest wysoka (wieczorny szczyt 17:00–21:00). Zysk to różnica cen minus straty na sprawności.
Jak działa rynek TGE RDN?
Towarowa Giełda Energii (TGE) prowadzi Rynek Dnia Następnego (RDN), na którym energia sprzedawana jest w kontraktach godzinowych na dobę poprzedzającą dostawę. Ceny publikowane są każdego dnia o ok. 14:00 na kolejną dobę. Odbiorcy z profilem 15-minutowym (taryfy B21, B22, C21, C22) rozliczani są według tych cen, co oznacza, że ich koszt energii zmienia się co godzinę.
Historyczne dane spreadu TGE 2024
- Średnia cena w godzinach 0:00–6:00 (ładowanie BESS): 128 PLN/MWh
- Średnia cena w godzinach 17:00–21:00 (rozładowanie BESS): 487 PLN/MWh
- Średni spread dzienny: 359 PLN/MWh
- Dni z spreadem > 200 PLN/MWh: 289 na 365
- Maksymalny spread w 2024: 1 240 PLN/MWh (styczeń, fala mrozów)
Kalkulacja zysku z arbitrażu
Przyjmując system 1 MWh pojemności użytkowej, 1 cykl / dobę i sprawność round-trip 92%:
- Energia zakupiona (ładowanie): 1,087 MWh × 128 PLN = 139 PLN
- Energia sprzedana (autokonsumpcja lub uniknięty zakup): 1 MWh × 487 PLN = 487 PLN
- Zysk dzienny na 1 MWh: 348 PLN
- Zysk roczny na 1 MWh (289 dni efektywnych): 100 572 PLN
Dla systemu 1 290 kWh pojemności użytkowej (jak w opisanym case study) zysk z samego arbitrażu wynosi orientacyjnie 96 500–130 000 PLN/rok w zależności od liczby dni efektywnych i aktualnych cen RDN.
Rola systemu iEMS w optymalizacji arbitrażu
STAY-ON iEMS pobiera ceny RDN z API TGE każdego dnia o 14:15 i automatycznie układa harmonogram ładowania/rozładowania baterii na kolejną dobę. System uwzględnia jednocześnie: prognozę produkcji PV, kontrakt mocowy (DSR), ograniczenia sieci dystrybucyjnej i cel peak shavingu — optymalizując łączną korzyść, a nie tylko arbitraż w izolacji.
Czynniki ryzyka i jak je mitygować
- Zmienność spreadu — w Q3 2024 spread był 18% niższy od historycznej średniej z powodu nadpodaży z PV. iEMS adaptuje strategię w czasie rzeczywistym.
- Degradacja baterii — LFP traci ~1,5% pojemności rocznie. Kalkulacje uwzględniają degradację, przyjmując konserwatywnie 80% SoH w roku 15.
- Regulacje taryfowe — URE może zmienić strukturę taryf. Analiza wrażliwości przy zmianie taryfy o ±20% nadal daje IRR > 10%.